Οι ήρωες της ανάγκης

Οι ήρωες της ανάγκης – Πολιτική και πολιτισμική αφύπνιση των εργαζομένων μαθητών μέσα από τον νεανικό συνδικαλισμό κατά τη δεκαετία του -60

Ε. Α. Δεσύπρη

(…) την 11η Μαρτίου 1965 εκδόθηκε από τον υπουργό Παιδείας Γεώργιο Παπανδρέου, η απόρρητη εγκύκλιος 1010 που χρησιμοποιήθηκε στα εκπαιδευτικά ιδρύματα ως θεσμικό εργαλείο διώξεων των προοδευτικών μαθητών. Η εγκύκλιος απαγόρευε στους μαθητές και τους δασκάλους τους την ανάμειξή τους στην πολιτική και την ένταξη σε πολιτικές οργανώσεις, τη συμμετοχή σε κοινωνικές κινητοποιήσεις και σε οτιδήποτε είχε σχέση με συλλογικές δράσεις αριστερών αποχρώσεων. Ο κύριος στόχος ήταν τα μέλη της «κομμουνιστικής» Νεολαίας Λαμπράκη. Οι «Λαμπράκηδες» διώκονταν από τα σχολεία και τα πανεπιστήμια σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Η αστυνομία ξεκίνησε νέο κύκλο παρακολουθήσεων, με στόχο αυτή τη φορά τους νεαρούς «Λαμπράκηδες».

Μαθητές αποβάλλονταν από τα σχολεία τους μόνο με την υποψία ότι μπορεί να έχουν κάποια σχέση με την Αριστερά. Σημειώθηκαν αποβολές μαθητών επειδή βρέθηκαν στις τσάντες τους βιβλία του Μ. Λουντέμη ή απλώς ένας κατάλογος εκδοτικού οίκου αριστερών βιβλίων. Κάποια μαθήτρια αποβλήθηκε από το σχολείο της επειδή κατέθεσε στεφάνι στον τάφο συνδικαλιστή, όπως και κάποιος άλλος μαθητής επειδή μοίραζε προκηρύξεις της επιτροπής για την Ειρήνη. Οι γυμνασιάρχες επιδόθηκαν σε κυνήγι μαγισσών ζητώντας από τους μαθητές την γραπτή δήλωση διαγραφής τους από την οργάνωση. Στο Αρσάκειο Αθηνών μοιράστηκε ερωτηματολόγιο σχετικά με την ιδεολογία των μαθητριών και ζητούνταν από τις μαθήτριες να καταγγείλουν συμμαθήτριές τους που συμμετείχαν στη ΔΝΛ. Επτά αρσακειάδες αποβλήθηκαν δια παντός από το σχολείο τους λόγω των δημοκρατικών τους φρονημάτων (…)